سنجش تراکم استخوان در بلوار کشاورز تهران با دستگاه پیشرفته و دقت بالا
سنجش تراکم استخوان در بلوار کشاورز تهران با دستگاه پیشرفته DEXA انجام میشود. بررسی دقیق پوکی استخوان، پاسخدهی سریع و راحت و دسترسی آسان در یک مرکز تخصصی.
مرکز رادیولوژی و سونوگرافی تابناک بهعنوان یکی از مراکز مجهز و معتبر تصویربرداری تشخیصی در تهران، خدمات سنجش و اندازهگیری تراکم استخوان را با بهرهگیری از دستگاههای پیشرفته و تیم پزشکی مجرب ارائه میدهد. این مرکز با تمرکز بر دقت تشخیص، ایمنی بیمار و سرعت ارائه خدمات نقش مهمی در بررسی سلامت استخوانها و تشخیص پوکی استخوان و پیشگیری از شکستگیها ایفا میکند.
سنجش تراکم استخوان چیست؟
سنجش تراکم استخوان یا اندازهگیری تراکم استخوان (دانسیتومتری) یک روش تصویربرداری پزشکی است که برای بررسی میزان استحکام استخوانها و تراکم مواد معدنی داخل استخوانها و تشخیص پوکی استخوان بهکار میرود. در این روش مشخص میشود که استخوانها چه مقدار مواد معدنی (بهویژه کلسیم) دارند. این آزمایش معمولاً با دستگاه پیشرفته DEXA انجام میگیرد و نقش مهمی در تشخیص زودهنگام پوکی استخوان دارد. سنجش تراکم استخوان به پزشک کمک میکند خطر شکستگی استخوانها را قبل از بروز علائم جدی پیشبینی کند. این بررسی بهویژه برای زنان بعد از یائسگی، سالمندان و افرادی با سابقه خانوادگی پوکی استخوان اهمیت زیادی دارد. میزان تابش اشعه در این روش بسیار کم و ایمن است و انجام آن چند دقیقه بیشتر طول نمیکشد. نتایج دانسیتومتری مبنای تصمیمگیری برای آغاز درمان یا پیشگیری از پیشرفت کاهش تراکم استخوان خواهد بود.
کاربردهای سنجش تراکم استخوان
تشخیص زودهنگام پوکی استخوان: شناسایی کاهش تراکم استخوان قبل از بروز شکستگی
برآورد خطر شکستگی: تعیین احتمال شکستگی در لگن، ستون فقرات و مچ دست
پیگیری روند درمان: بررسی تأثیر داروها و مکملها در طول زمان
تشخیص استئوپنی: شناسایی کاهش خفیف تراکم استخوان پیش از پوکی کامل
ارزیابی زنان پس از یائسگی: بررسی تغییرات تراکم استخوان ناشی از افت هورمونها
بررسی سلامت استخوان در سالمندان: پیشگیری از شکستگیهای مرتبط با افزایش سن
کنترل عوارض مصرف طولانیمدت کورتون: پایش تأثیر داروها بر تراکم استخوان
ارزیابی بیماران دارای بیماریهای زمینهای: بررسی اثر بیماریهایی مانند تیروئید و دیابت بر استخوانها
برآورد خطر شکستگی: تعیین احتمال شکستگی در لگن، ستون فقرات و مچ دست
پیگیری روند درمان: بررسی تأثیر داروها و مکملها در طول زمان
تشخیص استئوپنی: شناسایی کاهش خفیف تراکم استخوان پیش از پوکی کامل
ارزیابی زنان پس از یائسگی: بررسی تغییرات تراکم استخوان ناشی از افت هورمونها
بررسی سلامت استخوان در سالمندان: پیشگیری از شکستگیهای مرتبط با افزایش سن
کنترل عوارض مصرف طولانیمدت کورتون: پایش تأثیر داروها بر تراکم استخوان
ارزیابی بیماران دارای بیماریهای زمینهای: بررسی اثر بیماریهایی مانند تیروئید و دیابت بر استخوانها
سنجش تراکم استخوان چگونه انجام میشود؟
این آزمایش بهصورت ساده، سریع و بدون درد انجام میگیرد و مراحل آن به شکل زیر است:
دریافت نوبت و پذیرش: پس از مراجعه به مرکز تصویربرداری اطلاعات بیمار و سابقه پزشکی ثبت میشود.
آمادهسازی بیمار: معمولاً نیاز به آمادگی خاصی نیست. فقط باید اجسام فلزی مانند کمربند یا زیورآلات از بدن خارج شوند.
قرارگیری روی دستگاه DEXA: بیمار به پشت روی تخت مخصوص دراز میکشد و در وضعیت کاملاً ثابت قرار میگیرد.
اسکن ناحیه مورد بررسی: دستگاه با استفاده از دوز بسیار کم اشعه ایکس نواحی مانند لگن و ستون فقرات را اسکن میکند.
ثبت و تحلیل تصاویر: دستگاه میزان تراکم استخوان را محاسبه کرده و نتایج بهصورت عددی (نمرات T و Z) ثبت میشود.
آماده شدن نتیجه: گزارش نهایی در مدت کوتاهی آماده میشود و برای بررسی و تصمیمگیری در اختیار پزشک قرار میگیرد.
دریافت نوبت و پذیرش: پس از مراجعه به مرکز تصویربرداری اطلاعات بیمار و سابقه پزشکی ثبت میشود.
آمادهسازی بیمار: معمولاً نیاز به آمادگی خاصی نیست. فقط باید اجسام فلزی مانند کمربند یا زیورآلات از بدن خارج شوند.
قرارگیری روی دستگاه DEXA: بیمار به پشت روی تخت مخصوص دراز میکشد و در وضعیت کاملاً ثابت قرار میگیرد.
اسکن ناحیه مورد بررسی: دستگاه با استفاده از دوز بسیار کم اشعه ایکس نواحی مانند لگن و ستون فقرات را اسکن میکند.
ثبت و تحلیل تصاویر: دستگاه میزان تراکم استخوان را محاسبه کرده و نتایج بهصورت عددی (نمرات T و Z) ثبت میشود.
آماده شدن نتیجه: گزارش نهایی در مدت کوتاهی آماده میشود و برای بررسی و تصمیمگیری در اختیار پزشک قرار میگیرد.
چه افرادی باید سنجش تراکم استخوان انجام دهند؟
این آزمایش بهویژه برای گروههای زیر توصیه میشود:
زنان بالای ۶۵ سال: بهدلیل افزایش خطر پوکی استخوان پس از یائسگی
مردان بالای ۷۰ سال: برای تشخیص کاهش تدریجی تراکم استخوان مرتبط با سن
زنان یائسه زیر ۶۵ سال دارای عوامل خطر: مانند سابقه خانوادگی پوکی استخوان یا لاغری شدید
افرادی با سابقه شکستگی بدون ضربه شدید: بهخصوص شکستگی لگن، مهره یا مچ دست
افراد مصرفکننده طولانیمدت کورتون: مانند پردنیزولون که روی استخوان اثر منفی دارد
بیماران مبتلا به بیماریهای زمینهای خاص: مانند اختلالات تیروئید، روماتیسم، دیابت یا بیماریهای گوارشی مزمن
افرادی با سابقه خانوادگی پوکی استخوان: بهویژه در والدین یا خواهر و برادر
افراد با کمبود ویتامین D یا کلسیم: یا رژیم غذایی فقیر از این مواد
زنان با یائسگی زودرس یا قطع قاعدگی طولانیمدت: قبل از سن طبیعی یائسگی
زنان بالای ۶۵ سال: بهدلیل افزایش خطر پوکی استخوان پس از یائسگی
مردان بالای ۷۰ سال: برای تشخیص کاهش تدریجی تراکم استخوان مرتبط با سن
زنان یائسه زیر ۶۵ سال دارای عوامل خطر: مانند سابقه خانوادگی پوکی استخوان یا لاغری شدید
افرادی با سابقه شکستگی بدون ضربه شدید: بهخصوص شکستگی لگن، مهره یا مچ دست
افراد مصرفکننده طولانیمدت کورتون: مانند پردنیزولون که روی استخوان اثر منفی دارد
بیماران مبتلا به بیماریهای زمینهای خاص: مانند اختلالات تیروئید، روماتیسم، دیابت یا بیماریهای گوارشی مزمن
افرادی با سابقه خانوادگی پوکی استخوان: بهویژه در والدین یا خواهر و برادر
افراد با کمبود ویتامین D یا کلسیم: یا رژیم غذایی فقیر از این مواد
زنان با یائسگی زودرس یا قطع قاعدگی طولانیمدت: قبل از سن طبیعی یائسگی
عوارض احتمالی این درمان
این روش بسیار ایمن است و معمولاً عارضه جدی ندارد با این حال موارد زیر ممکن است مطرح باشد:
تابش بسیار کم اشعه ایکس: میزان اشعه در دانسیتومتری (DEXA) بسیار ناچیز و در حد ایمن است.
عدم امکان انجام در بارداری: بهدلیل استفاده از اشعه این روش در دوران بارداری توصیه نمیشود.
خطا در نتیجه در صورت وجود اجسام فلزی: پروتز فلزی، پیچ یا مهره جراحی میتواند دقت اندازهگیری را کاهش دهد.
ناراحتی خفیف ناشی از وضعیت بدن: در برخی افراد با کمردرد یا محدودیت حرکتی، دراز کشیدن ممکن است کمی ناراحتکننده باشد.
نیاز به تکرار در شرایط خاص: مصرف مکمل کلسیم قبل از آزمایش یا حرکت بیمار ممکن است باعث تکرار اسکن شود.
بهطور کلی سنجش تراکم استخوان روشی بدون درد، غیرتهاجمی و کمخطر است و فواید آن در تشخیص زودهنگام پوکی استخوان بهمراتب بیشتر از عوارض احتمالی آن است.
تابش بسیار کم اشعه ایکس: میزان اشعه در دانسیتومتری (DEXA) بسیار ناچیز و در حد ایمن است.
عدم امکان انجام در بارداری: بهدلیل استفاده از اشعه این روش در دوران بارداری توصیه نمیشود.
خطا در نتیجه در صورت وجود اجسام فلزی: پروتز فلزی، پیچ یا مهره جراحی میتواند دقت اندازهگیری را کاهش دهد.
ناراحتی خفیف ناشی از وضعیت بدن: در برخی افراد با کمردرد یا محدودیت حرکتی، دراز کشیدن ممکن است کمی ناراحتکننده باشد.
نیاز به تکرار در شرایط خاص: مصرف مکمل کلسیم قبل از آزمایش یا حرکت بیمار ممکن است باعث تکرار اسکن شود.
بهطور کلی سنجش تراکم استخوان روشی بدون درد، غیرتهاجمی و کمخطر است و فواید آن در تشخیص زودهنگام پوکی استخوان بهمراتب بیشتر از عوارض احتمالی آن است.
هزینه این درمان
عوامل تأثیرگذار بر هزینه اندازهگیری (سنجش) تراکم استخوان عبارتاند از:
نوع دستگاه مورد استفاده: دستگاههای پیشرفتهتر مانند DEXA نسل جدید معمولاً دقت بالاتری دارند و هزینه انجام بررسی با آنها متفاوت است.
تعداد نواحی مورد بررسی: اندازهگیری یک ناحیه (مثلاً لگن یا ستون فقرات) در مقایسه با بررسی همزمان چند ناحیه هزینه متفاوتی دارد.
تخصص و اعتبار مرکز تصویربرداری: مراکز تخصصی با کادر مجرب و تجهیزات بهروز معمولاً کیفیت بالاتری ارائه میدهند که بر هزینه تأثیر میگذارد.
محل جغرافیایی مرکز: انجام سنجش تراکم استخوان در مناطق مرکزی و پررفتوآمد شهر ممکن است هزینه متفاوتی نسبت به سایر مناطق داشته باشد.
پوشش بیمهای بیمار: نوع بیمه پایه یا تکمیلی و میزان تعهد آن نقش مهمی در هزینه پرداختی دارد.
تفسیر تخصصی نتایج: ارائه گزارش کامل با تفسیر پزشک متخصص و بررسی نمرات T و Z میتواند بر هزینه نهایی اثرگذار باشد.
نیاز به تکرار آزمایش: در برخی شرایط پزشکی یا برای پیگیری درمان، تکرار سنجش در بازههای زمانی کوتاهتر لازم است.
نوع دستگاه مورد استفاده: دستگاههای پیشرفتهتر مانند DEXA نسل جدید معمولاً دقت بالاتری دارند و هزینه انجام بررسی با آنها متفاوت است.
تعداد نواحی مورد بررسی: اندازهگیری یک ناحیه (مثلاً لگن یا ستون فقرات) در مقایسه با بررسی همزمان چند ناحیه هزینه متفاوتی دارد.
تخصص و اعتبار مرکز تصویربرداری: مراکز تخصصی با کادر مجرب و تجهیزات بهروز معمولاً کیفیت بالاتری ارائه میدهند که بر هزینه تأثیر میگذارد.
محل جغرافیایی مرکز: انجام سنجش تراکم استخوان در مناطق مرکزی و پررفتوآمد شهر ممکن است هزینه متفاوتی نسبت به سایر مناطق داشته باشد.
پوشش بیمهای بیمار: نوع بیمه پایه یا تکمیلی و میزان تعهد آن نقش مهمی در هزینه پرداختی دارد.
تفسیر تخصصی نتایج: ارائه گزارش کامل با تفسیر پزشک متخصص و بررسی نمرات T و Z میتواند بر هزینه نهایی اثرگذار باشد.
نیاز به تکرار آزمایش: در برخی شرایط پزشکی یا برای پیگیری درمان، تکرار سنجش در بازههای زمانی کوتاهتر لازم است.
خیر، برای انجام دانسیتومتری استخوان نیازی به ناشتایی نیست.
معمولاً هر ۱ تا ۲ سال یکبار بسته به شرایط بیمار و با نظر پزشک انجام می شود.
خیر، محدودیت سنی خاصی وجود ندارد اما بیشتر برای بزرگسالان انجام میشود.
خیر، علاوه بر تشخیص پوکی استخوان برای بررسی استئوپنی و پایش روند درمان نیز استفاده میشود.

