سفالومتری چیست و در بلوار کشاورز کجا انجام می شود؟ در این مطلب بررسی می کنیم سفالومتری چیست، چه زمانی لازم است و انجام آن در چه مرکزی دقیق تر است.
سفالومتری چیست؟
سفالومتری یکی از روشهای تصویربرداری تخصصی در حوزه رادیولوژی دهان، فک و صورت است که نقش بسیار مهمی در تشخیص، برنامهریزی درمان و پیگیری نتایج درمانهای ارتودنسی و جراحیهای فک و صورت دارد. این نوع تصویربرداری بیشتر برای بررسی روابط استخوانی جمجمه، فک بالا و پایین، دندانها و ساختارهای نرم صورت مورد استفاده قرار میگیرد و به پزشک کمک میکند تا وضعیت رشدی و ناهنجاریهای اسکلتی بیمار را با دقت بالا ارزیابی کند.

انواع سفالومتری و کاربرد آنها

لترال (نمای نیمرخ یا جانبی)
این تصویر بیشترین کاربرد را در ارتودنسی و جراحی فک دارد. در این حالت تصویری از نیمرخ بیمار تهیه میشود که بسیاری از ساختارهای مهم استخوانی و دندانی سر، فک بالا و پایین و همچنین بافت نرم لب و بینی در آن قابل رویت و بررسی دقیق است.پزشک با استفاده از این نما میتواند زوایا و خطوط عمودی و افقی مهمی مانند خط فرانکفورت (برای تنظیم وضعیت سر)، خط اسنوز (برای بررسی موقعیت فکها نسبت به جمجمه) و مقاطع فکی را بهطور دقیق مشخص کند و بر اساس آنها رابطه فکها را از نظر اسکلتی بهصورت عددی و قابل اندازهگیری بررسی کند.
این عکس مبنای تحلیلهای رشد و طرحهای درمانی اصلاحی بوده و قبل و بعد از درمان ارتودنسی و جراحی استفاده میشود.
فرونتال (نمای تمامرخ یا PA)
این نما با ثبت تصویر از روبرو امکان بررسی تقارن نیمههای صورت، سنجش میزان انحراف فکین، شناسایی بزرگتر یا کوچکتر بودن هر سمت صورت و تحلیل دقیق عدم تقارنهای شایع را فراهم میکند.در برخی موارد خاص که احتمال کجی یا غیرقرینگی صورت وجود دارد یا برای بیماران با مشکلات کرانیوفاشیال و مادرزادی نمای فرونتال کمک بسیار ارزشمندی برای تشخیص و طراحی جراحی ارائه میدهد.
سایر نماها
برخی مراکز تصویربرداری بنا بر درخواست پزشک، نماهای مخصوص یا تنظیمات اختصاصی برای آنالیزهای فک، سینوسها یا تیغه بینی (سپتوم) نیز ارائه میدهند که هر کدام کاربری علمی ویژهای دارد.نکته مهم اینکه انتخاب نوع نمای عکس باید با توجه به نیاز بالینی، هدف درمان و نظر پزشک معالج انجام شود. گاهی اوقات برای دقت بیشتر اجرای هر دو نمای لترال و فرونتال به طور همزمان الزامی است؛ در بسیاری از بیماران پزشک در کنار این تصاویر انجام رادیوگرافی پانورامیک (OPG) را نیز توصیه میکند. تصویر OPG نمایی کلی از دندانها، فک بالا و پایین، مفصل گیجگاهی–فکی و ساختارهای اطراف ارائه میدهد. ترکیب این تصویر با آنالیزهای سفالومتریک دید کاملتری از وضعیت دهان و فک بیمار در اختیار پزشک قرار میدهد و باعث تصمیمگیری دقیقتر در درمانهای ارتودنسی و جراحی میشود.
در این زمینه رادیولوژی و سونوگرافی تابناک بهترین مرکز عکس دندان OPG در بلوار کشاورز تهران با بهرهگیری از تجهیزات دیجیتال پیشرفته و رعایت استانداردهای علمی، تصویربرداری پانورامیک را با کیفیت بالا و حداقل دوز اشعه انجام میدهد تا نتایجی دقیق و قابل اعتماد در اختیار پزشک و بیمار قرار گیرد.
نحوه انجام گرافی دندان

پیش از شروع تصویربرداری لازم است بیمار تمام اشیاء فلزی، جواهرات یا حتی پروتزهای متحرک را بردارد تا هیچ عنصری باعث اختلال یا کاهش کیفیت تصویر نشود.
بیمار در دستگاه مخصوصی به نام سفالوستات قرار میگیرد؛ این دستگاه با نگهدارندههای تمپورال و پیشانی، سر را در وضعیتی کاملاً استاندارد ثابت میکند. اپراتور با دقت سر بیمار را طوری تنظیم میکند که محور فرانکفورت افقی (خطی فرضی از گوش تا لبه چشم) در راستای صحیح قرار گیرد و از هرگونه چرخش یا انحراف جلوگیری شود.
برای ثبت تصویر صحیح بیمار باید فکها و دندانهای خود را بهصورت معمولی و بدون فشار در حالتی که دهان بهطور طبیعی بسته میشود نگه دارد؛ معمولاً در برخی موارد استفاده از ابزاری به نام بایتتری استاندارد نیز رایج است تا موقعیت دندانها کاملاً یکسان بماند.
تابش اشعه بسیار کوتاه و محدود است تا تصویر واضح باشد و احتمال حرکت سر به حداقل برسد. تصویربرداری بسته به نوع نما (جانبی یا روبرو) به سرعت انجام میشود.

سفالومتری در چه مواردی تجویز میشود؟
پزشکان در شرایط مختلفی درخواست این آنالیز را میدهند که مهمترین آنها عبارتاند از:
بررسی ناهنجاریهای فکی و اسکلتی
برنامهریزی درمان ارتودنسی در کودکان، نوجوانان و بزرگسالان
ارزیابی وضعیت رشد و تغییرات فکها در سنین رشدی (به طور مثال برای بررسی تأثیر درمان ارتودنسی زودهنگام یا تأخیر رشد استخوانی)
بررسی عدم تقارنهای صورت
برنامهریزی جراحیهای فک و صورت
پیگیری و مقایسه نتایج درمان قبل و بعد از ارتودنسی یا جراحی
در بسیاری از موارد تصمیمگیری درست درمانی بدون یک تصویر استاندارد و تحلیلپذیر از روابط فکی دشوار یا حتی غیرممکن است.
بهترین مرکز انجام سفالومتری در بلوار کشاورز

ویژگیهای یک مرکز خوب عبارتند از:
داشتن دستگاههای دیجیتال مدرن که با حداقل دوز اشعه، تصاویر واضح ارائه میکنند.
مهارت و تجربه کافی اپراتور در رعایت استانداردهای قراردهی بیمار و تنظیم دقیق سفالوستات
رعایت دورهای کنترل کیفیت و کالیبراسیون دستگاه برای جلوگیری از بروز خطا و بزرگنمایی ناخواسته تصاویر
همکاری فعال با پزشکان متخصص ارتودنسی و جراحان فک جهت ارسال سریع و صحیح نتایج تصویربرداری
محیط بهداشتی، منظم و احترام به حقوق بیماران
انتخاب درست در این مرحله از مسیر درمان باعث میشود پزشک بتواند بر اساس دادههای علمی معتبر بهترین تصمیم درمانی را برای بیمار اتخاذ کند.
در این راستا مرکز رادیولوژی و سونوگرافی تابناک در بلوار کشاورز با در اختیار داشتن تجهیزات تصویربرداری دیجیتال و کادری متخصص به عنوان یکی از مراکز برجسته و معتبر برای انجام تصویربرداریهای ویژه همچون سفالومتری شناخته میشود. مرکز تابناک با رعایت دقیقترین استانداردها و همکاری پیوسته با ارتودنتیستها و متخصصان جراحی فک بستری علمی و ایمن را برای تشخیص صحیح و برنامهریزی درمانی بیماران فراهم نموده است.
کلام پایانی
سوالات متداول
در بیشتر موارد بله؛ این عکس به ارتودنتیست کمک میکند موقعیت فکها، دندانها و الگوی رشد صورت را دقیق بررسی کرده و بهترین طرح درمان را انتخاب کند.
بله؛ در نمای لترال، بافت نرم صورت مانند بینی، لبها و چانه نیز قابل بررسی و تحلیل است.
تنظیمات دستگاه و نوع نما ممکن است متفاوت باشد تا دوز اشعه به حداقل برسد و تصاویر دقیق باشد اما روش کلی یکسان است و برای تمام سنین ایمن است.




