عکس رنگی رحم (هیستروسالپینگوگرافی) در بلوار کشاورز تهران
عکس رنگی رحم در بلوار کشاورز روشی دقیق برای بررسی رحم و لولههای فالوپ است. در این مطلب درباره نحوه انجام، زمان مناسب و مراقبتهای هیستروسالپینگوگرافی توضیح دادهایم.
مرکز رادیولوژی و سونوگرافی تابناک بهعنوان یکی از مراکز مجهز و معتبر تصویربرداری تشخیصی در تهران خدمات عکس رنگی رحم (هیستروسالپینگوگرافی) را با بهرهگیری از تجهیزات پیشرفته و تیم پزشکی مجرب ارائه میدهد. این مرکز با تمرکز ویژه بر دقت تشخیصی، ایمنی بیمار و سرعت ارائه خدمات، نقش مؤثری در بررسی سلامت رحم و لولههای فالوپ و تشخیص علل ناباروری ایفا میکند.
عکس رنگی رحم چیست؟ (هیستروسالپینگوگرافی)
تصویربرداری رنگی رحم که با نام پزشکی هیستروسالپینگوگرافی (HSG) شناخته میشود یک روش تصویربرداری تشخیصی با اشعه ایکس است که برای بررسی ساختمان داخلی رحم و باز بودن لولههای فالوپ انجام میشود. در این روش ماده حاجب (رنگ مخصوص) از طریق دهانه رحم وارد رحم شده و همزمان تصویربرداری انجام میشود. این روش در بررسی علل ناباروری زنان استفاده میشود و مشخص میکند که آیا مسیر عبور تخمک و اسپرم طبیعی است یا خیر. همچنین در برخی موارد پس از انجام HSG بهدلیل باز شدن گرفتگیهای خفیف احتمال بارداری افزایش مییابد.
این تصویربرداری به پزشک کمک میکند تا مشکلاتی مانند:
گرفتگی یا انسداد لولههای فالوپ
ناهنجاریهای مادرزادی رحم
چسبندگیهای رحمی
پولیپ یا فیبرومهای داخل رحم
را با دقت بالا تشخیص دهد.
این تصویربرداری به پزشک کمک میکند تا مشکلاتی مانند:
گرفتگی یا انسداد لولههای فالوپ
ناهنجاریهای مادرزادی رحم
چسبندگیهای رحمی
پولیپ یا فیبرومهای داخل رحم
را با دقت بالا تشخیص دهد.
بهترین زمان انجام هیستروسالپینگوگرافی
بهترین زمان انجام هیستروسالپینگوگرافی نقش مهمی در دقت نتیجه و کاهش درد و ایمنی بیمار دارد. انتخاب زمان مناسب باعث میشود تصویربرداری واضحتر باشد و خطر انجام عکس در زمان بارداری بهطور کامل برطرف شود. زمان مناسب برای انجام این درمان به شرح زیر است:
روز ۷ تا ۱۰ سیکل قاعدگی
چند روز بعد از پایان پریود و قبل از تخمکگذاری است. در این بازه احتمال بارداری وجود ندارد و انجام HSG کاملاً ایمن است.پس از قطع کامل خونریزی قاعدگی
نبود خونریزی باعث ثبت تصاویر شفافتر از حفره رحم و لولههای فالوپ میشود و تداخل تصویری ایجاد نمیکند.قبل از زمان تخمکگذاری
انجام این درمان پیش از آزاد شدن تخمک ضروری است تا از ایجاد خطر برای بارداری احتمالی جلوگیری شود.زمانی که عفونت فعال وجود نداشته باشد
در صورت وجود عفونت واژینال یا لگنی، انجام HSG به تعویق میافتد چون ممکن است عفونت تشدید شود.با هماهنگی پزشک معالج
در برخی شرایط خاص پزشک ممکن است بسته به سیکل فرد یا سابقه پزشکی، زمان دقیقتری را پیشنهاد دهد.مراحل انجام تصویربرداری رنگی رحم
آمادهسازی اولیه بیمار: ابتدا بیمار روی تخت مخصوص رادیولوژی دراز میکشد و ناحیه مورد نظر بهطور کامل ضدعفونی میشود. در صورت تجویز پزشک ممکن است مصرف مسکن یا آنتیبیوتیک قبل از انجام توصیه شده باشد.
قرار گرفتن اسپکولوم در واژن: برای مشاهده دهانه رحم وسیلهای به نام اسپکولوم بهآرامی در واژن قرار داده میشود. این مرحله ممکن است کمی احساس فشار ایجاد کند اما معمولاً دردناک نیست.
قرار دادن لوله باریک (کاتتر) در دهانه رحم: یک لوله بسیار نازک از طریق دهانه رحم وارد رحم میشود تا ماده حاجب از این مسیر تزریق گردد.
تزریق ماده حاجب (رنگ مخصوص): ماده حاجب بهصورت آهسته وارد رحم میشود. با پخش شدن رنگ در رحم و لولههای فالوپ مسیر داخلی آنها مشخص میشود. در این مرحله ممکن است درد خفیف شبیه درد قاعدگی احساس شود.
تصویربرداری با اشعه ایکس: همزمان با تزریق ماده حاجب تصویربرداری انجام میشود تا شکل رحم و باز یا بسته بودن لولهها بهدقت بررسی شود.
پایان تصویربرداری و خروج تجهیزات: پس از ثبت تصاویر لازم، کاتتر و اسپکولوم خارج میشوند و بیمار میتواند از تخت بلند شود.
قرار گرفتن اسپکولوم در واژن: برای مشاهده دهانه رحم وسیلهای به نام اسپکولوم بهآرامی در واژن قرار داده میشود. این مرحله ممکن است کمی احساس فشار ایجاد کند اما معمولاً دردناک نیست.
قرار دادن لوله باریک (کاتتر) در دهانه رحم: یک لوله بسیار نازک از طریق دهانه رحم وارد رحم میشود تا ماده حاجب از این مسیر تزریق گردد.
تزریق ماده حاجب (رنگ مخصوص): ماده حاجب بهصورت آهسته وارد رحم میشود. با پخش شدن رنگ در رحم و لولههای فالوپ مسیر داخلی آنها مشخص میشود. در این مرحله ممکن است درد خفیف شبیه درد قاعدگی احساس شود.
تصویربرداری با اشعه ایکس: همزمان با تزریق ماده حاجب تصویربرداری انجام میشود تا شکل رحم و باز یا بسته بودن لولهها بهدقت بررسی شود.
پایان تصویربرداری و خروج تجهیزات: پس از ثبت تصاویر لازم، کاتتر و اسپکولوم خارج میشوند و بیمار میتواند از تخت بلند شود.
مزایای انجام هیستروسالپینگوگرافی
بررسی باز یا بسته بودن لولههای فالوپ
HSG تنها روش ساده و در دسترس است که بهطور مستقیم وضعیت انسداد یا باز بودن لولهها را مشخص میکند. موضوعی حیاتی در تشخیص علل ناباروری.
ارزیابی شکل و ساختار داخلی رحم
با این درمان میتوان ناهنجاریهای مادرزادی، تغییر فرم رحم، چسبندگیها و پولیپ و فیبرومهای داخل حفره رحمی را تشخیص داد.
کمک مؤثر به تشخیص علت ناباروری
این روش اطلاعات دقیقی در اختیار پزشک قرار میدهد تا درباره ادامه درمان و روشهای کمکباروری یا نیاز به اقدامات تکمیلی تصمیمگیری کند.
افزایش احتمال بارداری در برخی موارد
عبور ماده حاجب ممکن است باعث باز شدن گرفتگیهای خفیف لولهها شود و در برخی بانوان شانس بارداری پس از انجام HSG افزایش یابد.
روش تشخیصی سریع و سرپایی
انجام هیستروسالپینگوگرافی معمولاً کمتر از ۱۰ دقیقه زمان میبرد و نیازی به بیهوشی یا بستری شدن ندارد.
کمتهاجمی و ایمن بودن روش
این روش در مقایسه با سایر روشهای تهاجمیتر، عوارض کمتری دارد و در صورت رعایت زمان مناسب انجام ایمنی بالایی دارد.
ارائه نتایج دقیق برای برنامهریزی درمانی
تصاویر به دست آمده به پزشک کمک میکند مسیر درمان ناباروری، جراحی احتمالی یا سایر اقدامات تشخیصی را با دقت بیشتری انتخاب کند.
HSG تنها روش ساده و در دسترس است که بهطور مستقیم وضعیت انسداد یا باز بودن لولهها را مشخص میکند. موضوعی حیاتی در تشخیص علل ناباروری.
ارزیابی شکل و ساختار داخلی رحم
با این درمان میتوان ناهنجاریهای مادرزادی، تغییر فرم رحم، چسبندگیها و پولیپ و فیبرومهای داخل حفره رحمی را تشخیص داد.
کمک مؤثر به تشخیص علت ناباروری
این روش اطلاعات دقیقی در اختیار پزشک قرار میدهد تا درباره ادامه درمان و روشهای کمکباروری یا نیاز به اقدامات تکمیلی تصمیمگیری کند.
افزایش احتمال بارداری در برخی موارد
عبور ماده حاجب ممکن است باعث باز شدن گرفتگیهای خفیف لولهها شود و در برخی بانوان شانس بارداری پس از انجام HSG افزایش یابد.
روش تشخیصی سریع و سرپایی
انجام هیستروسالپینگوگرافی معمولاً کمتر از ۱۰ دقیقه زمان میبرد و نیازی به بیهوشی یا بستری شدن ندارد.
کمتهاجمی و ایمن بودن روش
این روش در مقایسه با سایر روشهای تهاجمیتر، عوارض کمتری دارد و در صورت رعایت زمان مناسب انجام ایمنی بالایی دارد.
ارائه نتایج دقیق برای برنامهریزی درمانی
تصاویر به دست آمده به پزشک کمک میکند مسیر درمان ناباروری، جراحی احتمالی یا سایر اقدامات تشخیصی را با دقت بیشتری انتخاب کند.
تفاوت عکس رنگی رحم با سونوگرافی واژینال و سونوهیستروگرافی
برای بررسی مشکلات رحمی و علل ناباروری از روشهای تصویربرداری مختلفی استفاده میشود که هرکدام کاربرد و دقت متفاوتی دارند. هیستروسالپینگوگرافی (HSG) و سونوگرافی واژینال و سونوهیستروگرافی سه روش رایج هستند که در ادامه بهصورت ساده و کاربردی با هم مقایسه میشوند:
عکس رنگی رحم (HSG): بررسی باز بودن لولههای فالوپ و شکل کلی حفره رحم؛ روش اصلی در ارزیابی ناباروری.
سونوگرافی واژینال: بررسی رحم و تخمدانها (کیست، فیبروم، ضخامت آندومتر). انسداد لولهها را نشان نمیدهد.
سونوهیستروگرافی: بررسی دقیق داخل حفره رحم (پولیپ، چسبندگی) با تزریق مایع. برای لولههای فالوپ کاربردی ندارد.
عکس رنگی رحم (HSG): بررسی باز بودن لولههای فالوپ و شکل کلی حفره رحم؛ روش اصلی در ارزیابی ناباروری.
سونوگرافی واژینال: بررسی رحم و تخمدانها (کیست، فیبروم، ضخامت آندومتر). انسداد لولهها را نشان نمیدهد.
سونوهیستروگرافی: بررسی دقیق داخل حفره رحم (پولیپ، چسبندگی) با تزریق مایع. برای لولههای فالوپ کاربردی ندارد.
مراقبتهای بعد از هیستروسالپینگوگرافی
استراحت کوتاهمدت: تا چند ساعت پس از انجام استراحت نسبی داشته باشید و از فعالیت سنگین خودداری کنید.
طبیعی بودن ترشح یا لکهبینی: خروج مختصر ماده رنگی یا لکهبینی خفیف تا ۲۴ ساعت طبیعی است. استفاده از نوار بهداشتی توصیه میشود.
کنترل درد خفیف: درد شبیه درد قاعدگی طبیعی است و معمولاً با مسکن تجویزشده توسط پزشک برطرف میشود.
پرهیز از رابطه جنسی: تا ۲۴–۴۸ ساعت (یا طبق نظر پزشک) از رابطه جنسی و استفاده از تامپون خودداری شود.
اجتناب از حمام داغ و استخر: تا ۲۴ ساعت از حمام داغ و سونا و استخر پرهیز کنید.
مصرف منظم داروها: در صورت تجویز آنتیبیوتیک یا مسکن داروها را کامل و طبق دستور مصرف کنید.
نوشیدن مایعات کافی: به دفع سریعتر ماده حاجب کمک میکند.
طبیعی بودن ترشح یا لکهبینی: خروج مختصر ماده رنگی یا لکهبینی خفیف تا ۲۴ ساعت طبیعی است. استفاده از نوار بهداشتی توصیه میشود.
کنترل درد خفیف: درد شبیه درد قاعدگی طبیعی است و معمولاً با مسکن تجویزشده توسط پزشک برطرف میشود.
پرهیز از رابطه جنسی: تا ۲۴–۴۸ ساعت (یا طبق نظر پزشک) از رابطه جنسی و استفاده از تامپون خودداری شود.
اجتناب از حمام داغ و استخر: تا ۲۴ ساعت از حمام داغ و سونا و استخر پرهیز کنید.
مصرف منظم داروها: در صورت تجویز آنتیبیوتیک یا مسکن داروها را کامل و طبق دستور مصرف کنید.
نوشیدن مایعات کافی: به دفع سریعتر ماده حاجب کمک میکند.
در برخی موارد پزشک ممکن است آزمایش بارداری یا بررسی عفونت واژینال را قبل از HSG درخواست کند.
خیر، در صورت انجام در زمان مناسب و توسط مرکز معتبر این روش ایمن و کمخطر است.
مواد حاجب مورد استفاده استاندارد و ایمن هستند و معمولاً بدون عارضه خاص دفع میشوند.
استرس شدید ممکن است باعث افزایش اسپاسم و درد شود اما روی نتیجه تصویربرداری تأثیر مستقیمی ندارد.

